Kısa cevap
Serbest meslek makbuzunda brüt ücret üzerinden %20 gelir vergisi stopajı ve KDV hesaplanır. Müşteri şirket veya işletmeyse stopajı keserek vergi dairesine öder; serbest meslek erbabının tahsil edeceği tutar brüt ücretten stopajın düşülüp KDV'nin eklenmesiyle bulunur. Brüt 10.000 TL'lik makbuzda 2.000 TL stopaj ve 2.000 TL KDV hesaplanır, tahsil edilen tutar 10.000 TL olur.
Sonuç
- Brüt ücret
- 10.000,00 TL
- Gelir vergisi stopajı (%20)
- − 2.000,00 TL
- Net ücret
- 8.000,00 TL
- KDV
- + 2.000,00 TL
- Tahsil edilecek tutar
- 10.000,00 TL
- Müşterinin toplam ödemesi (stopaj dahil)
- 12.000,00 TL
Bilgilendirme
Hesap mantığı
| Kalem | Hesap | Brüt 10.000 TL örneği |
|---|---|---|
| Brüt ücret | — | 10.000,00 TL |
| Gelir vergisi stopajı | Brüt × %20 | 2.000,00 TL |
| Net ücret | Brüt − stopaj | 8.000,00 TL |
| KDV | Brüt × %20 | 2.000,00 TL |
| Tahsil edilecek | Net ücret + KDV | 10.000,00 TL |
Stopaj ne zaman kesilmez?
Gelir Vergisi Kanunu'nun 94. maddesine göre stopaj yapma yükümlülüğü; kamu idareleri, şirketler, ticari veya serbest meslek kazancı elde eden işletmeler gibi sayılan ödeyicilere aittir. Hizmeti bireysel bir kişiye (ör. bir hastaya veya müvekkile) veriyorsanız stopaj kesilmez; makbuz brüt ücret ve KDV ile düzenlenir, gelir vergisini serbest meslek erbabı geçici ve yıllık beyannameyle öder.
GİB'in kesinti oranları tablosuna göre serbest meslek ödemelerinde genel oran %20'dir; GVK 18. maddesi kapsamındaki telif gibi bazı ödemelerde oran farklıdır. Bu tür işler için araç sonuçları geçerli değildir.
e-SMM zorunluluğu
Vergiden muaf olmayan serbest meslek erbabı için e-SMM uygulaması hasılat haddi olmaksızın zorunludur. Yeni işe başlayanlar, işe başladıkları ayı izleyen üçüncü ayın sonuna kadar sisteme geçmelidir.
Hazırlayan: Furkan ÇALIK — Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
Hesaplama formülleri ve parametreler resmî kaynaklarda yayımlanan tablolarla karşılaştırılarak test edilmiştir. Mevzuat değiştiğinde araç güncellenir.
Sık sorulan sorular
Netten brüte serbest meslek ücreti nasıl hesaplanır?
Stopaj kesilecek işlemlerde net ücret 0,80'e bölünerek brüt ücret bulunur. Örneğin elinize 8.000 TL geçmesini istiyorsanız brüt ücret 10.000 TL olur; KDV brüt ücret üzerinden ayrıca hesaplanır.
Kesilen stopaj benim vergimden düşülür mü?
Evet. Müşterinizin kesip vergi dairesine ödediği stopaj, geçici vergi ve yıllık gelir vergisi beyannamelerinizde hesaplanan vergiden mahsup edilir. Bu yüzden stopaj ek bir vergi değil, yıllık verginin peşin ödenen kısmıdır.
Serbest meslek makbuzunda KDV tevkifatı olur mu?
Bazı hizmetlerde, alıcının belirlenmiş alıcılardan olması durumunda KDV tevkifatı uygulanabilir. Bu araç tevkifatı hesaba katmaz; tevkifatlı işlemler için KDV hesaplama aracındaki tevkifat seçeneğini kullanabilirsiniz.
7/24 İletişim
Hesabı kendi durumunuza göre yapalım
Teşvikler, istisnalar ve özel durumlar sonucu değiştirebilir; işletmenize özel hesap için görüşelim.